Digital Life, AI & Modern World

Online Safety & Digital Scams.

Sections

  1. 1Recognizing Suspicious MessagesFree
  2. 2Common Scam TacticsFree
  3. 3Job & Recruitment Scams
  4. 4Romance Scams
  5. 5Password & Account Security
  6. 6Privacy Settings & Sharing Info Safely
  7. 7Banking & Financial Scams
  8. 8What to Do If You've Been Scammed
  9. 9Protecting Elderly Family Members
  10. 10Closing Reflections on Digital Safety

Section 2 · 25 phrases

Common Scam Tacticsසාමාන්‍ය වංචා ක්‍රම

  1. 26

    Social engineering

    (සෝෂල් එන්ජිනියරින්)

    මිනිසුන්ව රවටා තොරතුරු ලබාගැනීම

    Use this to describe tricking people to get private information, rather than hacking computers directly.

    පරිගණක පද්ධතිවලට සෘජුවම හානි කරනවාට වඩා, මිනිසුන්ව රවටා රහස් තොරතුරු ලබාගැනීමේ ක්‍රමය හැඳින්වීමට මෙය භාවිත කරයි.

  2. 27

    They're pretending to be from my bank.

    (දේ ආ ප්‍රිටෙන්ඩිං ටු බී ෆ්‍රොම් මයි බෑංක්.)

    එයාලා මගේ බෑංක් එකෙන් කියල බොරුවට රඟපානවා.

    Say this when someone is falsely claiming to be from your bank.

    කවුරුහරි කෙනෙක් බොරුවට බෑංක් එකෙන් කියලා කියද්දී මෙහෙම කියන්න.

  3. 28

    Impersonation

    (ඉම්පර්සනේෂන්)

    වෙනත් කෙනෙකු ලෙස රඟපෑම

    Pretending to be someone else, often a trusted person or organization.

    වෙනත් කෙනෙකු, විශේෂයෙන්ම විශ්වාසවන්ත පුද්ගලයෙකු හෝ ආයතනයක් ලෙස පෙනී සිටීම.

  4. 29

    They are using fear to make me panic.

    (දේ ආ යූසිං ෆියර් ටු මේක් මී පැනික්.)

    එයාලා මාව බය කරලා කලබල කරන්න හදනවා.

    Say this when you feel someone is trying to scare you so you will panic.

    කවුරුහරි ඔයාව බය කරලා කලබල කරන්න හදන වෙලාවට මෙය කියන්න.

  5. 30

    "Your account will be closed in 24 hours" - that's a classic pressure tactic.

    (යුවර් අකවුන්ට් විල් බී ක්ලෝස්ඩ් ඉන් ට්වෙන්ටි ෆෝ අවර්ස්, දැට්ස් අ ක්ලැසික් ප්‍රෙෂර් ටැක්ටික්.)

    "ඔයාගේ එකවුන්ට් එක පැය 24 කින් වහනවා" කියන්නේ බය කරලා වැඩේ කරගන්න හදන ක්‍රමයක්.

    Use this example to show how scammers try to rush you into making a mistake.

    බය කරලා ඉක්මන් කරවලා සල්ලි හරි තොරතුරු හරි හොරකම් කරන්න හදන හොරුන්ගේ ක්‍රමයක් ගැන කියන්න මෙහෙම කියන්න.

  6. 31

    They already know my name, but that doesn't mean they're legitimate.

    (දේ ඕල්රෙඩි නෝ මයි නේම්, බට් දැට් ඩසන්ට් මීන් දේ ආ ලෙජිටිමෙට්.)

    ඒගොල්ලෝ මගේ නම දැනගෙන හිටියට, ඒකෙන් ඒගොල්ලෝ ඇත්තම කට්ටියක් කියලා කියන්න බෑ.

    Say this to warn someone that knowing your name does not mean a person or company is real.

    කෙනෙක් ඔබේ නම දැනගෙන සිටි පමණින් ඒ අදාළ පුද්ගලයා හෝ ආයතනය විශ්වාසවන්ත එකක් නොවන බව පැහැදිලි කිරීමට මෙය භාවිත කරන්න.

    Careful

    Scammers often already have your name, phone number, or bank details from data leaks. Knowing basic details about you does not prove they are genuine.

    හොරක් කරන අය ළඟ ඔබේ නම, දුරකථන අංකය හෝ බැංකු විස්තර කලින්ම තියෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා ඔබේ තොරතුරු කිව්ව පළියටම ඒ අය විශ්වාස කරන්න එපා.

  7. 32

    This is a spoofed number, it just looks like it's from the bank.

    (දිස් ඉස් අ ස්පූෆ්ඩ් නම්බර්, ඉට් ජස්ට් ලුක්ස් ලයික් ඉට්ස් ෆ්‍රොම් ද බෑංක්.)

    මේක බොරු නම්බර් එකක්, බෑන්ක් එකෙන් වගේ පෙන්නුවට.

    Use this to explain that someone is using a fake caller ID to make the call look like it is from the bank.

    මේ අංකය බෑන්ක් එකෙන් එනවා වගේ පෙන්නුවට, ඒක වෙන කෙනෙක් හදපු බොරු අංකයක් බව කියන්න මෙය භාවිත කරන්න.

  8. 33

    Caller ID can be faked, so a familiar number doesn't guarantee it's really them.

    (කෝලර් අයිඩී කෑන් බී ෆේක්ඩ්, සෝ අ ෆැමිලියර් නම්බර් ඩසන්ට් ගැරන්ටී ඉට්ස් රියලි දෙම්.)

    කෝලර් අයිඩී වෙනස් කරන්න පුළුවන්, ඒ නිසා අඳුරන අංකයකින් කෝල් එකක් ආවත් ඒ ඒ කෙනාමයි කියලා ෂුවර් කරන්න බෑ.

    Use this to warn someone that phone numbers shown on the screen can be fake, so they should not trust the caller's identity based only on the number.

    ෆෝන් එකේ පෙනෙන නම්බර් එක වෙනස් කරලා කෝල් කරන්න පුළුවන් නිසා, අංකය දැකලා විතරක්ම ආවේ කවුද කියලා විශ්වාස කරන්න එපා කියලා කියන්න මෙය භාවිත කරන්න.

  9. 34

    They asked me to stay on the phone while I go to the bank, that's very suspicious.

    (දේ ආස්ක්ඩ් මී ටු ස්ටේ ඔන් ද ෆෝන් වයිල් අයි ගෝ ටු ද බෑංක්, දැට්ස් වෙරි සස්පිෂස්.)

    බැංකුවට යනකල් ෆෝන් එක අල්ලන් ඉන්න කිව්වා, ඒක හරිම සැකයි.

    Say this when someone makes a very suspicious request to keep you on a call while you go to the bank.

    කවුරුහරි ඔයාට බැංකුවට යන අතරතුරත් ෆෝන් එක කට් නොකර ඉන්න කියන සැකකටයුතු වෙලාවකදී මෙහෙම කියන්න.

    Careful

    A scammer asking you to stay on the phone while you go to an ATM or bank is a major warning sign. This tactic stops you from asking someone else for advice. Hang up immediately and call the bank yourself using a number you already trust.

    ඔයා ATM එකට හෝ බැංකුවට යනකල් ෆෝන් එකේ ඉන්න කියලා කවුරුහරි කිව්වොත් ඒක ලොකු වංචාවක ලකුණක්. වෙන කාගෙන්වත් උපදෙසක් ගන්න නොදී ඉන්නයි ඔවුන් මෙහෙම කරන්නේ. වහාම ෆෝන් එක කට් කරලා, ඔයා දන්න බැංකුවේ ඇත්තම අංකයට කතා කරන්න.

  10. 35

    They wanted me to keep this a secret from my family.

    (දේ වොන්ටඩ් මී ටු කීප් දිස් අ සීක්‍රට් ෆ්‍රොම් මයි ෆැමිලි.)

    ගෙදර අයට කියන්නේ නැතුව මේක රහසක් විදිහට තියාගන්න කිව්වා.

    Say this when someone asks you to hide something from your family. Hiding things is a big warning sign of a scam.

    කවුරුහරි දෙයක් පවුලේ අයට කියන්න එපා කියලා රහසක් විදිහට තියාගන්න කියනකොට මෙය කියන්න. යමක් සඟවන්න කීම වංචාවක ලොකු ලකුණකි.

    Careful

    Any request to keep a financial or personal decision secret from your family or trusted friends is one of the strongest scam warning signs there is, because legitimate opportunities never require secrecy.

    මුදල් සම්බන්ධ හෝ පෞද්ගලික තීරණයක් පවුලේ අයට හෝ හිතවත් යහළුවන්ට කියන්න එපා කියලා රහසක් විදිහට තියාගන්න කියනවා නම්, ඒක ලොකු වංචාවක ලකුණක්. සාධාරණ කිසිම දෙයකදී රහස් තියාගන්න අවශ්‍ය වෙන්නේ නැහැ.

  11. 36

    Grooming

    (ග්‍රූමින්)

    ග්‍රූමින් (රවටා ගැනීම සඳහා කලින් තියාම විශ්වාසය දිනා ගැනීම)

    Say this when someone builds trust with another person over time to trick or abuse them later.

    පස්සේ කාලෙක කෙනෙකුව රවටා ගැනීමට හෝ නරක දෙයකට යොදාගැනීමට කලින් තියාම විශ්වාසය ගොඩනගා ගැනීමට කියන වචනයකි.

  12. 37

    They were so friendly at first, that should have been my first clue.

    (දේ වර් සෝ ෆ්‍රෙන්ඩ්ලි ඇට් ෆර්ස්ට්, දැට් ෂුඩ් හැව් බීන් මයි ෆර්ස්ට් ක්ලූ.)

    එයාලා මුලින් ගොඩක් හිතවත් විදිහට හිටියා, මට ඒකෙන්ම සැක හිතෙන්න තිබ්බා.

    Say this when you realize that someone being overly friendly was actually a sign of a scam.

    කෙනෙක් මුලින් වැඩියෙන් හිතවත්කම් පෑවේ හොරයක් කරන්න බව තේරුණු විට මෙය කියන්න.

  13. 38

    They're offering something that's too easy for too much reward.

    (දේ ආ ඔෆරිං සම්තිං දැට්ස් ටූ ඊසි ෆෝ ටූ මච් රිවෝඩ්.)

    ලැබෙන වාසිය එක්ක බලද්දී කරන්න තියෙන දේ හරිම ලේසියි.

    Use this to say that an offer seems suspicious because it gives too much for very little work.

    පොඩි මහන්සියකින් ලොකු වාසියක් දෙනවා කියද්දී ඒක සැක සහිත බව කියන්න මෙය භාවිත කරන්න.

    Other ways to say it

    It sounds too good to be true.

    ඒක අදහන්නත් අමාරු තරම් හොද වැඩියි.

  14. 39

    This is a classic advance-fee scam, pay a little now, promise of a lot later.

    (දිස් ඉස් අ ක්ලැසික් අඩ්වාන්ස්-ෆී ස්කෑම්, පේ අ ලිට්ල් නව්, ප්‍රොමිස් ඔෆ් අ ලොට් ලේටර්.)

    මේක කල්තියා සල්ලි ඉල්ලන සුප්‍රසිද්ධ වංචාවක්, දැන් ටිකක් ගෙව්වොත් පස්සේ ගොඩක් දෙනවා කියන අන්දවන ක්‍රමයක්.

    Use this to describe a common type of fraud where someone asks for a small payment upfront by promising a big reward later.

    පස්සේ ලොකු ගානක් දෙනවා කියලා අන්දලා, මුලින්ම පොඩි ගානක් ඉල්ලන සාමාන්‍ය හොර වැඩක් ගැන කියන්න මෙය භාවිත කරන්න.

  15. 40

    Why do I have to pay a fee to get money?

    (වයි ඩූ අයි හැව් ටු පේ අ ෆී ටු ගෙට් මනි?)

    මට සල්ලි හම්බවෙන්න ඇයි මම ගාස්තුවක් ගෙවන්න ඕනේ?

    Say this when someone asks you to pay money first before you get a payment or a prize. This is usually a scam.

    ඔයාට සල්ලි හෝ තෑග්ගක් ලැබෙන්න කලින් මුදලක් ගෙවන්න කියන වංචා සහගත ඉල්ලීමකදී මෙසේ අහන්න.

    Careful

    Real payments or prizes never ask you to pay an upfront fee to get your money.

    ඇත්තටම ලැබෙන සල්ලි හෝ තෑගි ලබාගන්න කලින් කවදාවත් මුලින් ගාස්තු ගෙවන්න කියන්නේ නැහැ.

    Other ways to say it

    Why should I pay first to receive the payment?

    මට සල්ලි ලැබෙන්න කලින් මම ඇයි මුලින් ගෙවන්න ඕනේ?

    How people may reply

    • "It is a processing fee.""ඒක ප්‍රොසෙසින් ෆී එකක්."
    • "That is our company policy.""ඒක අපේ කම්පැණි එකේ රූල් එකක්."
  16. 41

    They created a fake sense of exclusivity, like I was specially chosen.

    (දේ ක්‍රියේටඩ් අ ෆේක් සෙන්ස් ඔෆ් එක්ස්ක්ලූසිවිටි, ලයික් අයි වොස් ස්පෙෂලි චෝසන්.)

    මාව විශේෂයෙන් තෝරගත්තා වගේ පෙන්වලා, බොරු විශේෂත්වයක් මවල පෙන්නුවා.

    Use this when someone tricks you by making you feel special or uniquely selected.

    කවුරුහරි ඔයාට විතරක් ලැබුණු විශේෂ අවස්ථාවක් වගේ බොරුවට අඟවලා රවට්ටන්න හදන විට මෙය කියන්න.

  17. 42

    I am suspicious because they contacted me first, out of nowhere.

    (අයි ඇම් සස්පිෂස් බිකෝස් දේ කන්ටැක්ටඩ් මී ෆර්ස්ට්, අවුට් ඔෆ් නෝවෙයා.)

    කොහෙවත් නැතුව එකපාරටම එයාලම මට කතා කරපු නිසා මට සැකයි.

    Say this when you feel something is wrong because a stranger messaged or called you unexpectedly.

    නොදන්න කෙනෙක් එකපාරටම ඔයාට කෝල් එකක් හරි මැසේජ් එකක් හරි දැම්මම සැක හිතුණොත් මේක කියන්න.

  18. 43

    A real organization won't mind if I take a few days to think it over.

    (අ රියල් ඕගනයිසේෂන් වෝන්ට් මයින්ඩ් ඉෆ් අයි ටේක් අ ෆිව් ඩේස් ටු තින්ක් ඉට් ඕවර්.)

    හරියට කරන ආයතනයක් නම් මට ඒ ගැන හිතන්න දවස් කීපයක් ගත්තට කමක් නැහැ කියයි.

    Say this to explain that proper companies will give you time to make a decision without forcing you to hurry.

    හරියාකාරව වැඩ කරන ආයතනයක් නම් තීරණයක් ගන්න කලබල කරන්නේ නැති බව කියන්න මෙය පාවිච්චි කරන්න.

  19. 44

    They wanted a small deposit through an untraceable app.

    (දේ වොන්ටඩ් අ ස්මෝල් ඩිපොසිට් ත්‍රූ ඇන් අන්ට්‍රේසබල් ඇප්.)

    ඒගොල්ලන්ට හොයාගන්න බැරි ඇප් එකකින් පොඩි ඩිපොසිට් එකක් ඕන වුණා.

    Say this to warn someone that asking for money through an untraceable app is a sign of a scam.

    සොයාගන්න බැරි ඇප් එකකින් සල්ලි ඉල්ලන එක වංචාවක ලක්ෂණයක් බව පැහැදිලි කිරීමට මෙය භාවිත කරන්න.

  20. 45

    They knew a lot about me from my social media, which made it feel more real.

    (දේ නියූ අ ලොට් අබවුට් මී ෆ්‍රොම් මයි සෝෂල් මීඩියා, විච් මේඩ් ඉට් ෆීල් මෝ රියල්.)

    මගේ සෝෂල් මීඩියා වලින් එයාලා මා ගැන ගොඩක් දේවල් දැනගෙන හිටියා, ඒ නිසා ඒක ඇත්තක් වගේ දැනුණා.

    Say this to explain how scammers use your social media posts to make their tricks seem real.

    වංචාකාරයන් සෝෂල් මීඩියා හරහා තොරතුරු සොයාගෙන මිනිසුන්ව රවටන හැටි පැහැදිලි කිරීමට මෙය කියන්න.

    Careful

    Scammers often check your public social media profile before calling or messaging you. The more they know about you, the easier it is to fool you. Keep your personal information private to stay safe.

    වංචාකාරයන් ඔබට කතා කිරීමට පෙර ඔබේ සෝෂල් මීඩියා ගිණුම් ගැන සොයා බැලීමට පුළුවන. ඔබ ගැන වැඩි විස්තර දන්නා තරමට ඔබට රවටන්න ලේසියි. ඒ නිසා ඔබේ පෞද්ගලික විස්තර ප්‍රසිද්ධ කිරීමෙන් වළකින්න.

  21. 46

    I noticed the same scam pattern repeated in a different disguise.

    (අයි නෝටිස්ඩ් ද සේම් ස්කෑම් පැටර්න් රිපීටඩ් ඉන් අ ඩිෆරන්ට් ඩිස්ගයිස්.)

    එකම වංචාව වෙනස් විදියකට ආයෙත් සිද්ධ වෙනවා මම දැක්කා.

    Say this when you see the same type of scam being used in a new or different way.

    එකම ජාතියෙ වංචාවක් වෙනස් විදියකට ආයෙත් වෙනවා තේරුණාම මේක කියන්න.

  22. 47

    Once you know the pattern, you start spotting it everywhere.

    (වන්ස් යූ නෝ ද පැටර්න්, යූ ස්ටාට් ස්පොටින් ඉට් එව්රිවෙයා.)

    රටාව අඳුරගත්තට පස්සේ, ඕනෑම තැනක ඒක අඳුරගන්න පුළුවන් වෙනවා.

    Say this when you notice that after learning a pattern, you begin to see it all around you.

    යම් රටාවක් අඳුරගත් පසු, එය සෑම තැනකදීම ඔබට පෙනෙන්නට පටන්ගන්නා බව පැවසීමට මෙය භාවිතා කරන්න.

  23. 48

    Scammers rely on people being too polite to hang up or say no.

    (ස්කෑමර්ස් රිලයි ඔන් පීපල් බීයිං ටූ පොලයිට් ටු හෑං අප් ඕ සේ නෝ)

    කෝල් එක කට් කරන්නවත් බැහැ කියන්නවත් බැරි තරම් මිනිස්සු ඕනවට වඩා වැදගත් වෙන්න යන නිසයි හොරුන්ගෙන් රැවටෙන්නේ.

    Use this to explain how scammers take advantage of people who are too polite to say no or end a call.

    මිනිස්සු 'බැහැ' කියන්න හෝ ෆෝන් එක තියන්න අකමැති වෙන තරමට ඕනවට වඩා යටහත් පහත් වෙන්න යන නිසා හොරු ඒකෙන් ප්‍රයෝජන ගන්න හැටි කියන්න මෙය භාවිත කරන්න.

  24. 49

    It is completely fine to hang up immediately if you think someone is trying to scam you.

    (ඉට් ඉස් කොම්ප්ලීට්ලි ෆයින් ටු හෑං අප් ඉමීඩියට්ලි ඉෆ් යූ තින්ක් සම්වන් ඉස් ට්‍රයිං ටු ස්කෑම් යූ.)

    කවුරුහරි ඔයාව රවට්ටන්න හදනවා කියලා හිතුණොත් කෝල් එක එකපාරටම කට් කරාට කමක් නෑ.

    Say this to remind someone that they can safely end a phone call if they feel it is a scam.

    කවුරුහරි රවට්ටන්න හදනවා කියලා හිතුණොත් කිසිම බයක් නැතුව කෝල් එක කට් කරන්න පුළුවන් බව කියන්න මෙය භාවිත කරන්න.

    Other ways to say it

    You don't have to be polite; just cut the call if it feels like a scam.

    බය වෙන්න දෙයක් නෑ, හොරෙක් වගේ නම් කෝල් එක කට් කරලා දාන්න.

  25. 50

    Understanding these tactics doesn't make you paranoid, it makes you prepared.

    (අන්ඩස්ටෑන්ඩිං දීස් ටැක්ටික්ස් ඩසන්ට් මේක් යූ පැරනොයිඩ්, ඉට් මේක්ස් යූ ප්‍රිපෙයාඩ්.)

    මේ උපක්‍රම තේරුම් ගැනීමෙන් ඔබ බියගුලු වෙන්නේ නැහැ, සූදානම් වෙනවා.

    Say this to show that being aware of potential risks is about being prepared, not being overly fearful.

    අවදානම් ගැන දැනුවත් වීමෙන් වෙන්නේ බය වෙන එක නෙවෙයි, ඊට සූදානම් වෙන එක බව පැහැදිලි කිරීමට මෙය කියන්න.

PreviousNext section
PreviousNext section